จีโนมและจีโนมิกส์
วันที่เขียน 6/9/2559 17:15:47     แก้ไขล่าสุดเมื่อ 21/11/2569 14:18:23
เปิดอ่าน: 6932 ครั้ง

การเข้าร่วมประชุมวิชาการจีโนมิกส์และพันธุศาสตร์ ได้เข้าร่วมรับฟังการเสนอผลงานทางวิชาการ ดังนี้ สิ่งมีชีวิตต้นแบบ (model organisms) ได้ถูกนำมาใช้ในการวิจัยอย่างกว้างขวาง เนื่องจากมีคุณสมบัติที่ดีหลายประการ เช่น เจริญเติบโตได้ดีในสภาวะห้องปฏิบัติการ วงจรชีวิตสั้น จีโนมมีขนาดเล็ก สิ่งมีชีวิตอื่นที่ไม่ใช่ต้นแบบ (non-model organisms) มีการนำมาศึกษาได้ยากกว่า แต่มีมูลค่าสูงทางเศรษฐกิจ กำลังเป็นที่สนใจในการนำมาศึกษาวิจัย เนื่องจากพัฒนาการด้านเทคโนโลยีจีโนมิกส์รุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (genome editing) ได้ถูกพัฒนาขึ้นมานานหลายทศวรรษ จากระบบ zinc-finger endonucleases (ZFNs), transcription-activator like effector nuclease (TALENs) จนถึงเทคนิคที่นิยมใช้ในปัจจุบัน คือ ระบบ clustered regularly interspaced short palindromic repeats (CRISPR) / CRISPR-associated (Cas) protein 9 เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนมได้ถูกนำมาใช้เพื่อการบำบัดรักษาโรคด้วยยีน (gene therapy) ในโรคทางพันธุกรรมหลายชนิด

ข้าพเจ้า นางสาวช่อทิพา สกูลสิงหาโรจน์ ตำแหน่ง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สังกัด หลักสูตรพันธุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ ขอนำเสนอรายงานสรุปเนื้อหาและการนำไปใช้ประโยชน์จากการเข้าร่วมประชุมวิชาการจีโนมิกส์และพันธุศาสตร์ เมื่อวันที่ 11-12 กรกฎาคม 2559 ณ ห้องคอนเวนชั่น ฮอลล์ เอบี โรงแรมแอมบาสเดอร์ สุขุมวิท กทม ตามหนังสือขออนุญาตเดินทางไปราชการ เลขที่ ศธ 0523.4.9.1/ 080 ลงวันที่ 11 เดือน เมษายน พ.ศ. 2559 ดังนั้น จึงขอนำเสนอสรุปเนื้อหาและการนำไปใช้ประโยชน์ของการเข้าร่วมประชุมวิชาการ ดังต่อไปนี้

ในงานประชุมได้เข้าร่วมรับฟังการเสนอผลงานทางวิชาการ ดังนี้

จีโนมิกส์ของสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่ต้นแบบ 

สิ่งมีชีวิตต้นแบบ (model organisms) ได้ถูกนำมาใช้ในการวิจัยอย่างกว้างขวาง เนื่องจากมีคุณสมบัติที่ดีหลายประการ เช่น เจริญเติบโตได้ดีในสภาวะห้องปฏิบัติการ วงจรชีวิตสั้น จีโนมมีขนาดเล็ก สิ่งมีชีวิตอื่นที่ไม่ใช่ต้นแบบ (non-model organisms) มีการนำมาศึกษาได้ยากกว่า แต่มีมูลค่าสูงทางเศรษฐกิจ กำลังเป็นที่สนใจในการนำมาศึกษาวิจัย เนื่องจากพัฒนาการด้านเทคโนโลยีจีโนมิกส์รุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว ข้อมูลด้านจีโนมิกส์ และทรานสคริพโทมิกส์ของสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่ต้นแบบหลายชนิด ได้มีการศึกษาอย่างมาก โครงการจีโนมส่วนใหญ่เริ่มจากการหาลำดับเบสของ RNA และ cDNA เพื่อการค้นหายีน การศึกษาความหลากหลายของลำดับเบสในบริเวณรหัส และการวิเคราะห์การแสดงออกของยีน ขั้นต่อไป คือ การรายงานร่างของลำดับเบสจีโนมแบบ low-quality genome draft ที่ได้มาจาก next generation sequencing ของ shortgun และ mate-paired libraries ขั้นสุดท้าย คือ การรายงานร่างของลำดับเบสจีโนมแบบ high-quality genome draft ที่ได้ข้อมูลมาจากการรวมกันของหลายเทคนิค ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาลำดับเบสซ้ำ การศึกษาความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างจีโนมโดยการเกิด duplication หรือ deletion ภายในหรือระหว่างสปีชีส์ นอกจากนี้ การควบคุมด้านอีพิเจเนติกส์ (epigenetic control) ของลำดับเบสซ้ำ สามารถศึกษาได้จาก high-quality genome draft ได้อีกด้วย

การปรับแต่งจีโนมและการประยุกต์ใช้ 

เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (genome editing) ได้ถูกพัฒนาขึ้นมานานหลายทศวรรษ จากระบบ zinc-finger endonucleases (ZFNs), transcription-activator like effector nuclease (TALENs) จนถึงเทคนิคที่นิยมใช้ในปัจจุบัน คือ ระบบ clustered regularly interspaced short palindromic repeats (CRISPR) / CRISPR-associated (Cas) protein 9 ระบบ CRISPR/Cas9 ต่างจาก ZFNs และ TALENs ก็คือ ระบบ ZFNs และ TALENs ใช้โปรตีนเพื่อชักนำให้เกิดการตัดดีเอ็นเอ ซึ่งการออกแบบและการสังเคราะห์โปรตีนทำได้ยากและใช้เวลานาน ขณะที่ระบบ CRISPR/Cas9 ใช้ small RNA หรือ short guide RNAs (gRNA) เพื่อทำให้ RNA-binding Cas9 nuclease ทำให้เกิดการขาดของดีเอ็นเอเป้าหมายอย่างจำเพาะ โดยเกิดการขาดของดีเอ็นเอสายคู่ double strand break (DSB) การออกแบบ small RNA เพื่อให้จำเพาะต่อลำดับดีเอ็นเอเป้าหมาย ทำได้ง่าย และมีประสิทธิภาพดีกว่า ดังนั้น ระบบ CRISPR/Cas9 จึงได้ถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางในห้องปฏิบัติการต่าง ๆ ทั่วโลก และมีการพัฒนาไปอย่างรวดเร็วในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ระบบ CRISPR/Cas9 ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในการดัดแปลงจีโนมมนุษย์ (human genome engineering) ในปี ค.ศ. 2013

เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนมได้ถูกนำมาใช้เพื่อการบำบัดรักษาโรคด้วยยีน (gene therapy) ในโรคทางพันธุกรรมหลายชนิด เช่น โรคโลหิตจางชนิดธาลัสซีเมีย (thalassemia) โดยการใช้ CRISPR/Cas9 แก้ไขการกลายพันธุ์ในเซลล์ชนิด beta-thalassemia patient-derived induced pluripotent stem cells (iPSCs) นอกจากนี้ ระบบ CRISPR ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในสิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่มีประโยชน์ทางการเกษตร และการแพทย์ ในปี ค.ศ. 2015 CRISPR ได้รับการเผยแพร่ในวารสาร Science ว่าเป็นการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ (breakthrough) ทางวิทยาศาสตร์

ในการเข้าร่วมประชุมครั้งนี้ทำให้ได้รับความรู้เกี่ยวกับความก้าวหน้าของงานวิจัย ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการนำมาพัฒนาการเรียนการสอน และการทำงานวิจัยต่อไป

 

คำสำคัญ :
กลุ่มบทความ :
หมวดหมู่ :
แชร์ :
https://erp.mju.ac.th/acticleDetail.aspx?qid=587
ความคิดเห็นทั้งหมด (0)
ไม่มีข้อมูลตามเงื่อนไขที่ท่านกำหนด
รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หมวดหมู่ : กลุ่มงานสายวิชาการ
การเผยแพร่ความรู้จากการอบรม » ความรู้ที่ได้รับจากการเข้าร่วมอบรมหลักสูตรการจัดทำผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs Formulation)
การจัดทำผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs Formulation) มุ่งเน้นการขับเคลื่อนการศึกษาตามแนวทาง Outcome-Based Education (OBE) ที่ให้ความสำคัญกับสมรรถนะของผู้เรียนหลังสำเร็จการศึกษา โดยผ่านการออกแ...
การจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นผลลัพธ์ (OBE)  การออกแบบที่เชื่อมโยงกัน (Constructive Alignment)  ผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs)     กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน รุ่งกานต์ ใจวงค์ยะ  วันที่เขียน 27/10/2569 11:25:23  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 21/11/2569 5:41:10   เปิดอ่าน 165  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
การจัดการองค์ความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมประชุม อบรม สัมมนา » การจัดทำผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs Formulation) และการออกแบบหลักสูตรตามแนวทาง Backward Curriculum Design (BCD)
การอบรมหลักสูตร "การจัดทำผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs Formulation)" ทำให้ได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการจัดทำและพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตรตามแนวคิด OBE อย่างเป็นระบบ ตั...
AUNQA  BCD  PLO  การประกันคุณภาพการศึกษา     กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน ศิรศักดิ์ ศศิวรรณพงศ์  วันที่เขียน 21/10/2569 10:42:49  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 21/11/2569 10:02:21   เปิดอ่าน 258  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
AI for Modern Educators สำหรับอาจารย์ผู้สอนและบุคลากรสายวิชาการ » AI for Modern Educators สำหรับอาจารย์ผู้สอนและบุคลากรสายวิชาการ
การประยุกต์ใช้ AI เพื่อการจัดการเรียนการสอนและการวิจัยสำหรับ โครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตร AI for Modern Educators สำหรับอาจารย์ผู้สอนและบุคลากรสายวิชาการ การใช้ประยุกต์เพื่อเป็นแนวทางกา...
AI  สายวิชาการ     กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน ฐิติพรรณ ฉิมสุข  วันที่เขียน 2/10/2569 13:20:03  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 21/11/2569 14:17:21   เปิดอ่าน 266  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
การเผยแพร่ความรู้ที่ได้รับจากการอบรม » ความรู้ที่ได้รับจากการเข้าร่วมอบรมในโครงการพัฒนาสมรรถนะด้าน (AI) ให้กับบุคลากรและนักศึกษา มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ปัจจุบันปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีบทบาทสำคัญในการช่วยพัฒนาการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับผู้เรียนในยุคดิจิทัลมากขึ้น AI สามารถช่วยผู้สอนในการจัดทำเนื้อหา สื่อการเรียนรู้ กิจกรรม และแบบประเม...
การพัฒนาสมรรถนะด้าน (AI)  การพัฒนาสื่อการสอน     กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน รุ่งกานต์ ใจวงค์ยะ  วันที่เขียน 28/9/2569 9:58:28  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 21/11/2569 11:34:10   เปิดอ่าน 433  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง