สรุปความรู้ที่ได้จากการประชุมวิชาการพันธุศาสตร์แห่งชาติ ครั้งที่ 19 “พันธุศาสตร์และจีโนมิกส์: จากการศึกษาระดับโมเลกุลสู่การประยุกต์”
วันที่เขียน 4/9/2558 13:08:14     แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 2:08:40
เปิดอ่าน: 9465 ครั้ง

พันธุศาสตร์ได้เข้ามามีบทบาทในเชิงวิชาการที่หลากหลาย ยกตัวอย่างเช่น ด้านการแพทย์ การเกษตร นิเวศวิทยา การอนุรักษ์และศึกษาความหลากหลายชีวภาพ รวมถึงด้านการเรียนการสอน

ข้าพเจ้า นางสาวยุพเยาว์ คบพิมาย ตำแหน่งอาจารย์ สังกัด สาขาพันธุศาสตร์ ขอนำเสนอรายงานสรุปเนื้อหาและการนำไปใช้ประโยชน์จากการเข้าร่วมประชุมวิชาการพันธุศาสตร์แห่งชาติ ครั้งที่ 19 “พันธุศาสตร์และจีโนมิกส์: จากการศึกษาระดับโมเลกุลสู่การประยุกต์” เมื่อวันที่ 15-17 กรกฎาคม 2558 ณ โรงแรมเซ็นทารา แอนด์ คอนเวนชั่น เซนเตอร์ จ.ขอนแก่น ตามหนังสืออนุญาตเดินทางไปราชการเลขที่ ศธ 0523.4.9.1/125  ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2558 ดังนั้นจึงขอนำเสนอสรุปเนื้อหาและการนำไปใช้ประโยชน์ของการประชุมวิชาการดังต่อไปนี้

จากการเข้าร่วมประชุมพบว่าความรู้ทางด้านพันธุศาสตร์ในประเทศไทยเข้าไปเกี่ยวข้องกับศาสตร์ต่างๆ มากมาย ได้แก่ ด้านการเกษตร ด้านการแพทย์ ด้านนิเวศวิทยา ด้านการอนุรักษ์และศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ และด้านการเรียนการสอน โดยในแต่ละด้านก็มีความก้าวหน้ามากขึ้น ใกล้เคียงกับความรู้ในต่างประเทศ จะขอยกตัวอย่างการศึกษาในกลุ่มต่างๆ ดังนี้

1. พันธุศาสตร์กับการแพทย์ ในปัจจุบันมีการพัฒนาวิธีการตรวจหาความผิดปกติของโครโมโซมในทารกก่อนคลอดรูปแบบใหม่ แทนแบบเดิมที่ต้องใช้เข็มเจาะน้ำคร่ำ ซึ่งมีความเสี่ยงอาจทำให้เกิดการแท้ง โดยวิธีใหม่นี้เรียกว่า noninvasive prenatal testing (NIPT) ซึ่งเป็นการตรวจดีเอ็นเอของลูกที่อยู่ในพลาสมาของแม่ และดูจำนวน copy ยีนของตัวอ่อน ถ้ามี 2 copy ก็ถือว่าปกติ ถ้ามี 3 copy ก็น่าจะเป็นดาวน์ ดังนั้นจึงใช้วิธีเจาะเลือดของแม่ แทนที่จะเจาะท้องแล้วดูดทำคร่ำ วิธีนี้ให้ความเชื่อมั่นร้อยละ 98-99 เท่ากับวิธีดั้งเดิม แต่ข้อด้อยของวิธีนี้คือ มีค่าใช้จ่ายค่อนข้างแพง ดังนั้นผู้ที่สมควรจะได้รับการตรวจโดยวิธี NIPT คือ

- สตรีตั้งครรภ์ที่มีอายุเกิน 35 ปี เมื่อนับถึงวันครบกำหนดคลอด

- ตรวจคลื่นเสียงความถี่สูงทางพันธุกรรมแล้วพบว่าทารกในครรภ์มีความเสี่ยงสูงต่อโครโมโซมผิดปกติชนิด aneuploidy

- มีประวัติคลอดลูกเป็น Trisomy 21, 18 หรือ 13

- สตรีตั้งครรภ์หรือสามีเป็น balance robertsonian translocation และมีความเสี่ยงที่ทารกในครรภ์เป็น trisomy 21 หรือ 13

- สตรีตั้งครรภ์มีผลการตรวจกรองกลุ่มอาการดาวน์โดยวิธีการตรวจสารชีวเคมีในซีรั่มว่าทารกในครรภ์มีความเสี่ยงสูงต่อโครโมโซมผิดปกติชนิด aneuploidy

2. พันธุศาสตร์กับการเกษตร พันธุศาสตร์ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการการปรับปรุงพันธุ์อย่างแพร่หลาย เช่น การปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดข้าวเหนียวให้มีรสชาติหวาน เหมือนข้าวเหนียวโรยน้ำตาล และมีสีม่วงทั้งเมล็ด ซัง และไหม ทำให้มีสารแอนโทไซยานินสูง ที่สามารถใช้เป็นแหล่งของสารแอนโทไซยานินที่มีราคาถูก และการสกัดสารทำได้ง่ายกว่าที่ได้รับจากพืชอื่น และได้มีการนำข้าวโพดพันธุ์ใหม่นี้มาใช้แบบบูรณาการเป็นผลิตภัณฑ์อาหารทั้งในระดับครัวเรือนและระดับอุตสาหกรรม ทำให้ข้าวโพดข้าวเหนียวมีมูลค่าเพิ่มขึ้นและทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการทั้งหมดได้รับประโยชน์ นับตั้งแต่เกษตรกร ผู้แปรรูป ผู้ค้าและผู้บริโภค

3. ด้านนิเวศวิทยา ความรู้ทางพันธุศาสตร์สามารถนำมาใช้ในด้านการศึกษานิเวศวิทยาได้ โดยการใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ในการระบุชนิดของสิ่งมีชีวิต เรียกว่า “ดีเอ็นเอบาร์โค้ด” วิธีนี้มีความแม่นยำมากกว่าการใช้เฉพาะลักษณะทางสัณฐานวิทยาอย่างเดียว เพราะสิ่งแวดล้อมมีผลต่อลักษณะทางสัณฐานวิทยาบางลักษณะ นอกจากนี้ความรู้ทางพันธุศาสตร์ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาโครงสร้างทางสังคมของสิ่งมีชีวิต ปัจจัยที่มีผลต่อโครงสร้างสังคมของสิ่งมีชีวิต โครงสร้างสังคมเชิงวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต  การกระจายตัวของสิ่งมีชีวิตได้ วิธีการทางพันธุศาสตร์สามารถนำมาใช้ในการศึกษานิเวศวิทยาของแมลงลิ้นดำในประเทศไทยได้เป็นอย่างดี

4. ด้านการอนุรักษ์และศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ ความหลากหลายทางชีวภาพแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ ระดับแหล่งที่อยู่อาศัย ระดับชนิด และระดับพันธุกรรมภายในชนิด ความรู้ทางด้านพันธุศาสตร์สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้กับการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพในระดับชนิด และระดับพันธุกรรมภายในชนิด โดยการศึกษาชนิดของสิ่งมีชีวิตโดยทั่วไปจะใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาในการจำแนก แต่บางครั้งลักษณะทางสัณฐานวิทยาก็ผันแปรไปตามสภาพแวดล้อมหรือบางลักษณะก็ไม่ปรากฏให้เห็น ดังนั้นจึงยากต่อการจำแนกชนิดของสิ่งมีชีวิต การศึกษายีนที่อยู่ในสิ่งมีชีวิตจะช่วยให้จำแนกชนิดของสิ่งมีชีวิตได้เพราะยีนของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะแตกต่างกันและไม่ผันแปรไปตามสภาพแวดล้อม และยังสะดวกเพราะไม่ต้องรอให้สิ่งมีชีวิตเจริญเต็มที่ก็สามารถตรวจสอบได้ นอกจากนี้ความรู้ทางพันธุศาสตร์ยังสามารถใช้ตรวจสอบความหลากหลายทางพันธุกรรมภายในสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันได้ และหาความใกล้ชิดทางพันธุกรรมระหว่างชนิดของสิ่งมีชีวิต และระหว่างพันธุ์ภายในชนิดเดียวกัน ยกตัวอย่างเช่น ใช้ศึกษาความหลายหลายทางพันธุกรรมของพืชตระกูลแตง ของนกปรอทหัวโขน และของกล้วยไม้ในประเทศไทย

5. ด้านการเรียนการสอน โดยทั่วไปเมื่อกล่าวถึงวิชาพันธุศาสตร์ นักเรียนนักศึกษามักจะคิดว่ายาก วิธีที่จะทำให้ผู้เรียนเข้าใจได้ง่าย และสนใจเรียนมากขึ้นคือการนำภาพยนตร์หรือละครมาฉายให้ผู้เรียนดู แล้วให้ผู้เรียนวิเคราะห์เรื่องที่ได้ดูโดยอาศัยหลักการทางพันธุศาสตร์ เช่น การฉายภาพยนตร์เรื่อง Gattaga ที่เสนอแนวทางการคัดเลือกคนโดยใช้ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นหลัก หรือให้นักศึกษาวิเคราะห์การถ่ายทอดลักษณะของยีนพ่อมดในเรื่อง Harry Potter ว่าเป็นไปตามหลักการที่เมนเดลค้นพบหรือไม่ นอกจากนี้ยังอาจให้ผู้เรียนฝึกเขียนพันธุประวัติจากละครที่ตนเองชื่นชอบ ซึ่งวิธีการเหล่านี้จะทำให้ผู้เรียนสนุกในการเรียนและเข้าใจวิชาพันธุศาสตร์มากขึ้น

ความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมประชุมวิชาการในครั้งนี้จะถูกนำไปใช้สอนในหลายวิชาตามความเหมาะสม เช่น วิชาพันธุศาสตร์ของเซลล์ และพันธุศาสตร์พืช เป็นต้น

คำสำคัญ :
กลุ่มบทความ :
หมวดหมู่ :
แชร์ :
https://erp.mju.ac.th/acticleDetail.aspx?qid=410
ความคิดเห็นทั้งหมด (0)
ไม่มีข้อมูลตามเงื่อนไขที่ท่านกำหนด
รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หมวดหมู่ : กลุ่มงานสายวิชาการ
เกมการเงิน: นวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความรู้ทางการเงินและส่งเสริมการบริการวิชาการสู่สังคม » บทนำ ในยุคที่สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและการเงินมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ประชาชนจำเป็นต้องเผชิญกับการตัดสินใจทางการเงินที่ซับซ้อนมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนการใช้จ่าย การบริหารหนี้สิน การออม การลงทุน และการบริหารความเสี่ยงทางการเงิน ความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) จึงกลายเป็นทักษะที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตและการสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของบุคคลและครัวเรือน อย่างไรก็ตาม การพัฒนาความรู้ทางการเงินผ่านการเรียนการสอนแบบบรรยายเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถสร้างความเข้าใจและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การนำแนวคิดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning) และการจัดการเรียนรู้แบบเกม (Game-Based Learning) มาประยุกต์ใช้ จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ การคิดวิเคราะห์ และการตัดสินใจในสถานการณ์จำลองที่ใกล้เคียงกับชีวิตจริง เกม การเงิน (Financial Games) จึงได้รับการยอมรับว่าเป็นนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ช่วยส่งเสริมความรู้ ทักษะ และพฤติกรรมทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในระบบการศึกษาและการบริการวิชาการแก่สังคม ความสำคัญของเกมการเงิน เกมการเงินเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ที่ออกแบบให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาและตัดสินใจทางการเงินภายใต้เงื่อนไขหรือสถานการณ์จำลองต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางทฤษฎีกับการประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้อย่างเป็นรูปธรรม การเรียนรู้ผ่านเกมช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในประเด็นทางการเงินที่สำคัญ ได้แก่ การวางแผนการเงิน การบริหารรายรับรายจ่าย การจัดการหนี้สิน การออม การลงทุน และการบริหารความเสี่ยง นอกจากนี้ยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 ด้วยเหตุนี้ เกมการเงินจึงไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อความสนุกสนาน แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางการเงินของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิผล บอร์ดเกมการเงินในปัจจุบัน บริษัท ฟินไดซ์ เอ็ดดูเคชั่น จำกัด เป็นผู้พัฒนาเกมการเงินที่มุ่งเน้นการสร้างการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง โดยออกแบบเกมให้สอดคล้องกับสถานการณ์ทางการเงินที่บุคคลต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน ซึ่งประกอบด้วยเกมสำคัญ ดังนี้ 1. Calculate your net worth รู้หน้าไม่รู้หนี้ เกมรู้หน้าไม่รู้หนี้มุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับภาระหนี้สินและสถานะทางการเงินที่แท้จริงของบุคคล เกมนี้จะช่วยฝึกทักษะการบริหารสินทรัพย์ การคำนวณความมั่งคั่งสุทธิ และการจัดการสภาพคล่อง ผ่านการจำลองชีวิตจริงได้ 2. Shop Me Please ซื้อฉันเถอะ เกมซื้อฉันเถอะเป็นเกมที่จำลองสถานการณ์การเลือกซื้อสินค้าและบริการภายใต้งบประมาณที่จำกัด ผู้เล่นจะต้องพิจารณาความจำเป็น ความคุ้มค่า และผลกระทบจากการใช้จ่ายแต่ละรายการ เกมนี้ช่วยพัฒนาทักษะการวางแผนการใช้จ่าย การจัดลำดับความสำคัญทางการเงิน และการตัดสินใจบริโภคอย่างมีเหตุผล 3. Risky Lossy มีฉันไว้ อุ่นใจนะ Risky Lossy เป็นเกมที่เสริมสร้างความเข้าใจด้านการบริหารความเสี่ยงและการประกันภัย โดยเฉพาะ ช่วยให้ผู้เล่นเข้าใจว่าการโอนย้ายความเสี่ยงด้วยประกันสามารถปกป้องความมั่งคั่งในชีวิตจริงได้ เน้นการเรียนรู้เรื่องความเสี่ยงและผลตอบแทน 4. The Next Step บันไดภาษี The Next Step เป็นบอร์ดเกมจำลองสถานการณ์ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ออกแบบโดย Findice โดยจำลองกระแสรายได้ รายจ่าย และให้ผู้เล่นวางแผนใช้สิทธิลดหย่อนภาษี เป้าหมายหลักของเกมคือการทำความเข้าใจโครงสร้างอัตราภาษีแบบก้าวหน้าเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีเกินความจำเป็น 5. Trade In Trade Out แลกไปแลกมา Trade In Trade Out เป็นการ์ดเกมและบอร์ดเกมจำลองสถานการณ์การแลกเปลี่ยนสิ่งของ (Barter System) ออกแบบมาเพื่อสอนพื้นฐานการเงิน การต่อรอง และความสำคัญของการประเมินมูลค่าสิ่งของ โดยไม่มีเงินตราเป็นสื่อกลาง ผู้เล่นจะต้องสวมบทบาทในยุคที่ยังไม่มีเงินสด และต้องใช้วิธีนำสิ่งของที่มีอยู่ไปแลกเปลี่ยนกับผู้เล่นคนอื่นเพื่อให้ได้ไอเทมที่ต้องการ 6. Trader Hunter หุ้นซิ่งทะลุกระดาน Trader Hunterเป็นเกมจำลองการลงทุนในตลาดหุ้นที่ เกมนี้ช่วยให้ผู้เล่นได้ปูพื้นฐานการลงทุนในหุ้น 8 กลุ่มอุตสาหกรรม เรียนรู้การทำกำไรทั้งสายเก็งกำไรระยะสั้น (Day Trade) และสายออมหุ้นระยะยาวเพื่อรับปันผล (Value Investor) พร้อมสร้างความเข้าใจเรื่องการกระจายความเสี่ยง การวิเคราะห์ข้อมูล และการรับมือกับข่าวสารเหตุการณ์โลกที่มีผลกระทบต่อราคาหุ้น โดยเป้าหมายหลักคือการเรียนรู้วิธีบริหารพอร์ตการลงทุนและเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการลงทุนอย่างมีเหตุผลและการบริหารความเสี่ยงในการลงทุน การประยุกต์ใช้เกมการเงินในงานการศึกษา เกมการเงินสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนทั้งในระดับมัธยมศึกษา อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา โดยเฉพาะในสาขาการเงิน การบัญชี เศรษฐศาสตร์ และบริหารธุรกิจ เนื่องจากช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริงมากกว่าการจดจำเนื้อหาเชิงทฤษฎี การใช้เกมการเงินในชั้นเรียนช่วยส่งเสริมรูปแบบการเรียนรู้แบบ Active Learning ทำให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้มากขึ้น อีกทั้งยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร และการทำงานเป็นทีม นอกจากนี้ ผู้สอนยังสามารถใช้เกมเป็นกรณีศึกษาเพื่อเชื่อมโยงกับเนื้อหารายวิชาต่าง ๆ เช่น การวางแผนการเงินส่วนบุคคล การบริหารความเสี่ยง การลงทุน และการเป็นผู้ประกอบการ โดยผลลัพธ์ที่สำคัญคือผู้เรียนสามารถพัฒนาความรู้ทางการเงินควบคู่กับการพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานและการดำรงชีวิตในอนาคต การประยุกต์ใช้เกมการเงินในงานบริการวิชาการ นอกจากประโยชน์ด้านการศึกษาแล้ว เกมการเงินยังสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินงานบริการวิชาการแก่สังคม โดยเฉพาะการส่งเสริมความรู้ทางการเงินให้แก่ประชาชน นักเรียน ผู้ประกอบการ วิสาหกิจ
  กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน ประภาพร กิจดำรงธรรม  วันที่เขียน 16/9/2569 15:58:17  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 19/9/2569 22:48:14   เปิดอ่าน 28  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
การใช้เครื่องมือ Image Recognition สำหรับผู้เริ่มต้นด้วย CNN ใน R Studio เป็นแนวทางให้ผู้ใช้สามารถนำเทคนิค Deep Learning มาประยุกต์กับงานจำแนกรูปภาพผ่านเครื่องมือและไลบรารีที่ » การใช้ ICT เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน (การใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน)
การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้มุ่งเน้นการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT) โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการทำงาน ผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้การใช้เครื่องมือ AI อัจฉริยะในการจัดการ...
  กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน พิชิต สิทธิกัน  วันที่เขียน 4/9/2569 6:01:41  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 0:15:27   เปิดอ่าน 38  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
การใช้เครื่องมือ Image Recognition สำหรับผู้เริ่มต้นด้วย CNN ใน R Studio เป็นแนวทางให้ผู้ใช้สามารถนำเทคนิค Deep Learning มาประยุกต์กับงานจำแนกรูปภาพผ่านเครื่องมือและไลบรารีที่ » ระดมความคิดเห็นพิจารณาร่างมาตรฐนอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพอุตสาหกรรมดิจิทัล อาชีพนักพัฒนาระบบบปัญญาประดิษฐ์ ระดับ 5
การประชุมระดมความคิดเห็นนี้จัดขึ้นเพื่อพิจารณาและปรับปรุงร่างมาตรฐานอาชีพนักพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ ระดับ 5 โดยมุ่งเน้นการกำหนดสมรรถนะ ทักษะ และความรู้ที่จำเป็นสำหรับบุคลากรในอุตสาหกรรมดิจิทัลให้สอ...
  กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร   กลุ่มงานสายวิชาการ
ผู้เขียน พิชิต สิทธิกัน  วันที่เขียน 4/9/2569 5:57:12  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 0:15:27   เปิดอ่าน 47  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง