ทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีปรับแต่งจีโนม

ช่อทิพา สกูลสิงหาโรจน์

ช่อทิพา สกูลสิงหาโรจน์

วันที่เขียน 12/9/2568 17:09:14 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 2:08:40

เปิดอ่าน: 596 ครั้ง

เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนมระบบ CRISPR/Cas มีบทบาทสำคัญในเกษตรกรรมแม่นยำ โดยช่วยปรับปรุงพันธุ์พืชให้แม่นยำ ปลอดภัย และไม่จัดเป็น GMO การนำเทคโนโลยีไปใช้เชิงพาณิชย์ต้องคำนึงถึงทรัพย์สินทางปัญญา เช่น สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ และความลับทางการค้า พร้อมวางแผนการขอสิทธิบัตรอย่างรอบคอบ เช่น กรณีข้อพิพาทระหว่าง Broad Institute และกลุ่ม CVC นอกจากนี้ยังมีการคุ้มครองพันธุ์พืชตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 และการรับรองสิ่งมีชีวิตจากเทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (Genome Editing; GEd) ในไทย เพื่อส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารและรายได้เกษตรกร

เทคโนโลยีในยุคเกษตรแม่นยำจากนวัตกรรมสู่ทรัพย์สินทางปัญญา การประยุกต์ใช้ในเทคโนโลยีเกษตรกรรมแม่นยำและการขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ซึ่งครอบคลุมประเภทของ IP เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า และความลับทางการค้า พร้อมอธิบายขั้นตอนการขอรับสิทธิบัตรตามกฎหมายไทย รวมถึงเงื่อนไขที่ต้องมี เช่น ความใหม่ ขั้นการประดิษฐ์สูงขึ้น และการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรม โดยมีกรณีศึกษาเทคโนโลยี CRISPR ซึ่งเป็นนวัตกรรมการปรับแต่งจีโนมที่มีข้อพิพาทด้านสิทธิบัตรระหว่าง Broad Institute และกลุ่ม CVC (University of California, University of Vienna, Emmanuelle Charpentier) ที่สะท้อนถึงความสำคัญของการวางแผนการขอสิทธิบัตรอย่างรอบคอบในงานวิจัยขั้นสูง ทั้งในด้านการเปิดเผยผลงาน การออกใบอนุญาต และการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ในอุตสาหกรรมสุขภาพและเกษตรกรรม. การพัฒนาพันธุ์พืชด้วย Genome editing : มุมมองจากนักวิจัยและผู้ใช้เทคโนโลยี การใช้เทคโนโลยี Genome Editing โดยเฉพาะระบบ CRISPR/Cas ในการปรับปรุงพันธุ์พืชอย่างแม่นยำและปลอดภัย โดยไม่เหลือ DNA แปลกปลอม จึงไม่จัดเป็น GMO ซึ่งช่วยเพิ่มผลผลิต ทนโรค ทนแล้ง และเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ เช่น GABA และไลโคปีน มีการวิจัยร่วมในประเทศไทยระหว่างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และ Biotech-DOA ครอบคลุมพืชหลายชนิด อย่างไรก็ตาม การนำเทคโนโลยีไปใช้เชิงพาณิชย์ต้องคำนึงถึงสิทธิบัตรของระบบและเวกเตอร์ที่ใช้ โดยนักวิจัยควรมีความเข้าใจด้านทรัพย์สินทางปัญญาและทำงานร่วมกับฝ่ายกฎหมายตั้งแต่ต้นโครงการเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมาย. การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาในพันธุ์พืช: สิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์พืช ภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาในพันธุ์พืชตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ซึ่งมุ่งส่งเสริมการปรับปรุงพันธุ์พืชใหม่และการอนุรักษ์พันธุ์พืชพื้นเมือง โดยนักปรับปรุงพันธุ์พืชสามารถยื่นขอจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ได้ หากพันธุ์นั้นมีคุณสมบัติเด่นชัด สมํ่าเสมอ คงตัว และใหม่ รวมถึงต้องผ่านการตรวจสอบ DUS (หลักเกณฑ์สำคัญในการพิจารณาว่าพันธุ์พืชใหม่สามารถขอจดทะเบียนเพื่อรับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ได้หรือไม่ โดย DUS ย่อมาจาก: Distinctness (D): พันธุ์พืชต้องมีลักษณะเด่นชัด แตกต่างจากพันธุ์อื่นในชนิดเดียวกัน Uniformity (U): ลักษณะของพันธุ์ต้องมีความสม่ำเสมอในกลุ่มพืชที่ปลูก และ Stability (S): ลักษณะของพันธุ์ต้องคงตัว ไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อปลูกซ้ำหลายรุ่น) และการประเมินผลกระทบหากเกี่ยวข้องกับการตัดต่อพันธุกรรม ผู้ทรงสิทธิจะได้รับสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้า ส่วนขยายพันธุ์ของพันธุ์พืชใหม่ พร้อมข้อยกเว้นบางกรณี เช่น การใช้เพื่อการศึกษา โดยระยะเวลาคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่แตกต่างกันตามประเภทพืช และมีขั้นตอนการจดทะเบียนที่ชัดเจน รวมถึงค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้อง การรับรองพืชที่พัฒนามาจากเทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม การรับรองสิ่งมีชีวิตที่พัฒนาจากเทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (Genome Editing: GEd) ตัวอย่างพืชและสัตว์ที่ได้รับการอนุมัติให้จำหน่ายในหลายประเทศ เช่น ข้าวโพดแป้งสูง ผักกาดหอมไม่เปลี่ยนสี มะเขือเทศ GABA มันฝรั่งไม่ดำ แอปเปิลไม่ดำ ปลาโตเร็ว และโคขนสั้นทนร้อน ซึ่งล้วนพัฒนาด้วยเทคโนโลยี CRISPR หรือ TALENs โดยไม่ใส่สารพันธุกรรมจากสิ่งมีชีวิตต่างชนิด (non-transgenic) ทั้งนี้ ประเทศไทยได้ออกประกาศรับรองสิ่งมีชีวิตจาก GEd เพื่อใช้ในภาคการเกษตร โดยกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองอย่างชัดเจนผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมวิชาการเกษตร กรมประมง และกรมปศุสัตว์ พร้อมทั้งเน้นการพิจารณาแบบรายกรณี (case-by-case) โดยอิงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ เพื่อส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารและรายได้เกษตรกรในยุควิกฤตโลกร้อนและโรคพืชอุบัติใหม่ ที่มา: เอกสารประกอบการสัมมนาทางวิชาการออนไลน์ เรื่อง ทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีปรับแต่งจีโนม วันที่ 18 สิงหาคม 2568

คำสำคัญ :

การรับรองพันธุ์ ทรัพย์สินทางปัญญา เทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนม (Genome Editing) พันธุ์พืช

กลุ่มบทความ :

กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร

หมวดหมู่ :

กลุ่มงานสายวิชาการ

แชร์ :

https://erp.mju.ac.th/acticleDetail.aspx?qid=1615

ความคิดเห็นทั้งหมด (0)

ไม่มีข้อมูลตามเงื่อนไขที่ท่านกำหนด

รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หมวดหมู่ : กลุ่มงานสายวิชาการ

	เกมการเงิน: นวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความรู้ทางการเงินและส่งเสริมการบริการวิชาการสู่สังคม » บทนำ ในยุคที่สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและการเงินมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ประชาชนจำเป็นต้องเผชิญกับการตัดสินใจทางการเงินที่ซับซ้อนมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนการใช้จ่าย การบริหารหนี้สิน การออม การลงทุน และการบริหารความเสี่ยงทางการเงิน ความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) จึงกลายเป็นทักษะที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตและการสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของบุคคลและครัวเรือน อย่างไรก็ตาม การพัฒนาความรู้ทางการเงินผ่านการเรียนการสอนแบบบรรยายเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถสร้างความเข้าใจและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การนำแนวคิดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning) และการจัดการเรียนรู้แบบเกม (Game-Based Learning) มาประยุกต์ใช้ จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ การคิดวิเคราะห์ และการตัดสินใจในสถานการณ์จำลองที่ใกล้เคียงกับชีวิตจริง เกม การเงิน (Financial Games) จึงได้รับการยอมรับว่าเป็นนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ช่วยส่งเสริมความรู้ ทักษะ และพฤติกรรมทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในระบบการศึกษาและการบริการวิชาการแก่สังคม ความสำคัญของเกมการเงิน เกมการเงินเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ที่ออกแบบให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาและตัดสินใจทางการเงินภายใต้เงื่อนไขหรือสถานการณ์จำลองต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางทฤษฎีกับการประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้อย่างเป็นรูปธรรม การเรียนรู้ผ่านเกมช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในประเด็นทางการเงินที่สำคัญ ได้แก่ การวางแผนการเงิน การบริหารรายรับรายจ่าย การจัดการหนี้สิน การออม การลงทุน และการบริหารความเสี่ยง นอกจากนี้ยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 ด้วยเหตุนี้ เกมการเงินจึงไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อความสนุกสนาน แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางการเงินของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิผล บอร์ดเกมการเงินในปัจจุบัน บริษัท ฟินไดซ์ เอ็ดดูเคชั่น จำกัด เป็นผู้พัฒนาเกมการเงินที่มุ่งเน้นการสร้างการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง โดยออกแบบเกมให้สอดคล้องกับสถานการณ์ทางการเงินที่บุคคลต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน ซึ่งประกอบด้วยเกมสำคัญ ดังนี้ 1. Calculate your net worth รู้หน้าไม่รู้หนี้ เกมรู้หน้าไม่รู้หนี้มุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับภาระหนี้สินและสถานะทางการเงินที่แท้จริงของบุคคล เกมนี้จะช่วยฝึกทักษะการบริหารสินทรัพย์ การคำนวณความมั่งคั่งสุทธิ และการจัดการสภาพคล่อง ผ่านการจำลองชีวิตจริงได้ 2. Shop Me Please ซื้อฉันเถอะ เกมซื้อฉันเถอะเป็นเกมที่จำลองสถานการณ์การเลือกซื้อสินค้าและบริการภายใต้งบประมาณที่จำกัด ผู้เล่นจะต้องพิจารณาความจำเป็น ความคุ้มค่า และผลกระทบจากการใช้จ่ายแต่ละรายการ เกมนี้ช่วยพัฒนาทักษะการวางแผนการใช้จ่าย การจัดลำดับความสำคัญทางการเงิน และการตัดสินใจบริโภคอย่างมีเหตุผล 3. Risky Lossy มีฉันไว้ อุ่นใจนะ Risky Lossy เป็นเกมที่เสริมสร้างความเข้าใจด้านการบริหารความเสี่ยงและการประกันภัย โดยเฉพาะ ช่วยให้ผู้เล่นเข้าใจว่าการโอนย้ายความเสี่ยงด้วยประกันสามารถปกป้องความมั่งคั่งในชีวิตจริงได้ เน้นการเรียนรู้เรื่องความเสี่ยงและผลตอบแทน 4. The Next Step บันไดภาษี The Next Step เป็นบอร์ดเกมจำลองสถานการณ์ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ออกแบบโดย Findice โดยจำลองกระแสรายได้ รายจ่าย และให้ผู้เล่นวางแผนใช้สิทธิลดหย่อนภาษี เป้าหมายหลักของเกมคือการทำความเข้าใจโครงสร้างอัตราภาษีแบบก้าวหน้าเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีเกินความจำเป็น 5. Trade In Trade Out แลกไปแลกมา Trade In Trade Out เป็นการ์ดเกมและบอร์ดเกมจำลองสถานการณ์การแลกเปลี่ยนสิ่งของ (Barter System) ออกแบบมาเพื่อสอนพื้นฐานการเงิน การต่อรอง และความสำคัญของการประเมินมูลค่าสิ่งของ โดยไม่มีเงินตราเป็นสื่อกลาง ผู้เล่นจะต้องสวมบทบาทในยุคที่ยังไม่มีเงินสด และต้องใช้วิธีนำสิ่งของที่มีอยู่ไปแลกเปลี่ยนกับผู้เล่นคนอื่นเพื่อให้ได้ไอเทมที่ต้องการ 6. Trader Hunter หุ้นซิ่งทะลุกระดาน Trader Hunterเป็นเกมจำลองการลงทุนในตลาดหุ้นที่ เกมนี้ช่วยให้ผู้เล่นได้ปูพื้นฐานการลงทุนในหุ้น 8 กลุ่มอุตสาหกรรม เรียนรู้การทำกำไรทั้งสายเก็งกำไรระยะสั้น (Day Trade) และสายออมหุ้นระยะยาวเพื่อรับปันผล (Value Investor) พร้อมสร้างความเข้าใจเรื่องการกระจายความเสี่ยง การวิเคราะห์ข้อมูล และการรับมือกับข่าวสารเหตุการณ์โลกที่มีผลกระทบต่อราคาหุ้น โดยเป้าหมายหลักคือการเรียนรู้วิธีบริหารพอร์ตการลงทุนและเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการลงทุนอย่างมีเหตุผลและการบริหารความเสี่ยงในการลงทุน การประยุกต์ใช้เกมการเงินในงานการศึกษา เกมการเงินสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนทั้งในระดับมัธยมศึกษา อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา โดยเฉพาะในสาขาการเงิน การบัญชี เศรษฐศาสตร์ และบริหารธุรกิจ เนื่องจากช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริงมากกว่าการจดจำเนื้อหาเชิงทฤษฎี การใช้เกมการเงินในชั้นเรียนช่วยส่งเสริมรูปแบบการเรียนรู้แบบ Active Learning ทำให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้มากขึ้น อีกทั้งยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร และการทำงานเป็นทีม นอกจากนี้ ผู้สอนยังสามารถใช้เกมเป็นกรณีศึกษาเพื่อเชื่อมโยงกับเนื้อหารายวิชาต่าง ๆ เช่น การวางแผนการเงินส่วนบุคคล การบริหารความเสี่ยง การลงทุน และการเป็นผู้ประกอบการ โดยผลลัพธ์ที่สำคัญคือผู้เรียนสามารถพัฒนาความรู้ทางการเงินควบคู่กับการพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานและการดำรงชีวิตในอนาคต การประยุกต์ใช้เกมการเงินในงานบริการวิชาการ นอกจากประโยชน์ด้านการศึกษาแล้ว เกมการเงินยังสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินงานบริการวิชาการแก่สังคม โดยเฉพาะการส่งเสริมความรู้ทางการเงินให้แก่ประชาชน นักเรียน ผู้ประกอบการ วิสาหกิจ

	กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร กลุ่มงานสายวิชาการ
	ผู้เขียน ประภาพร กิจดำรงธรรม วันที่เขียน 16/9/2569 15:58:17 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 19/9/2569 22:48:14 เปิดอ่าน 28 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง

	เสวนาการบ่มเพาะเพื่อเตรียมความพร้อมในการขอตำแหน่งทางวิชาการ » การสร้างแรงบันดาลใจเพื่อการสร้างสรรค์ผลงานเพื่อความก้าวหน้าทางวิชาการที่สูงขึ้น

	แรงบันดาลใจ การสร้างสรรค์ผลงาน ความก้าวหน้า วิชาชีพ กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร กลุ่มงานสายวิชาการ
	ผู้เขียน สุธาวัลย์ สัจจสมบูรณ์ วันที่เขียน 11/9/2569 16:05:58 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 19/9/2569 21:08:39 เปิดอ่าน 36 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง

	การใช้เครื่องมือ Image Recognition สำหรับผู้เริ่มต้นด้วย CNN ใน R Studio เป็นแนวทางให้ผู้ใช้สามารถนำเทคนิค Deep Learning มาประยุกต์กับงานจำแนกรูปภาพผ่านเครื่องมือและไลบรารีที่ » การสร้าง Data Pipeline ด้วย Apache Spark Declarative Pipelines บน Databricks
	การสร้าง Data Pipeline ด้วย Apache Spark Declarative Pipelines (Delta Live Tables) บน Databricks เป็นแนวทางที่เน้นการกำหนดผลลัพธ์ปลายทางที่ต้องการ (What) แทนการเขียนคำสั่งควบคุมทีละขั้นตอน (How) ระ...
	กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร กลุ่มงานสายวิชาการ
	ผู้เขียน พิชิต สิทธิกัน วันที่เขียน 9/9/2569 3:44:38 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 0:15:26 เปิดอ่าน 30 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง

	การใช้เครื่องมือ Image Recognition สำหรับผู้เริ่มต้นด้วย CNN ใน R Studio เป็นแนวทางให้ผู้ใช้สามารถนำเทคนิค Deep Learning มาประยุกต์กับงานจำแนกรูปภาพผ่านเครื่องมือและไลบรารีที่ » การใช้ ICT เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน (การใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน)
	การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้มุ่งเน้นการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT) โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการทำงาน ผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้การใช้เครื่องมือ AI อัจฉริยะในการจัดการ...
	กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร กลุ่มงานสายวิชาการ
	ผู้เขียน พิชิต สิทธิกัน วันที่เขียน 4/9/2569 6:01:41 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 0:15:27 เปิดอ่าน 38 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง

	การใช้เครื่องมือ Image Recognition สำหรับผู้เริ่มต้นด้วย CNN ใน R Studio เป็นแนวทางให้ผู้ใช้สามารถนำเทคนิค Deep Learning มาประยุกต์กับงานจำแนกรูปภาพผ่านเครื่องมือและไลบรารีที่ » ระดมความคิดเห็นพิจารณาร่างมาตรฐนอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพอุตสาหกรรมดิจิทัล อาชีพนักพัฒนาระบบบปัญญาประดิษฐ์ ระดับ 5
	การประชุมระดมความคิดเห็นนี้จัดขึ้นเพื่อพิจารณาและปรับปรุงร่างมาตรฐานอาชีพนักพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ ระดับ 5 โดยมุ่งเน้นการกำหนดสมรรถนะ ทักษะ และความรู้ที่จำเป็นสำหรับบุคลากรในอุตสาหกรรมดิจิทัลให้สอ...
	กลุ่มงานตามสมรรถนะบุคลากร กลุ่มงานสายวิชาการ
	ผู้เขียน พิชิต สิทธิกัน วันที่เขียน 4/9/2569 5:57:12 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 20/9/2569 0:15:27 เปิดอ่าน 47 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง

วิทยาเขต

ลิงค์ด่วน

ที่พัก/สัมมนา