โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ การเขียนหนังสือและตำราเพื่อประกอบการขอตำแหน่งทางวิชาการ 30 พฤศจิกายน 2568 โดย ศาสตราจารย์ปิยะแสง จันทรวงศ์ไพศาล มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้รับความรู้เรื่องโครงสร้าง หนังสือและ ตำรา การเริ่มต้นงานเขียนอย่างมีคุณภาพ การอ้างอิง การใช้ภาพที่ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ และเกณฑ์ กพอ 2568 ที่ประกาศล่าสุด

หนังสือ (Book) หมายถึง งานแต่งหรือเรียบเรียงซึ่งเป็นเอกสารทางวิชาการหรือกึ่งวิชาการที่ต้องการเผยแพร่ความรู้ไปสู่แวดวงวิชาการหรือบุคคลทั่วไป ซึ่งอาจมีเนื้อหาที่ไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของหลักสูตร ในรายวิชาใดวิชาหนึ่ง มีการเรียบเรียงเป็นระบบ มีความทันสมัย เป็นเอกภาพ มีรากฐานทางวิชาการที่น่าเชื่อถือ และอาจนำเสนอความคิดเห็น ของผู้เขียนที่ก่อให้เกิดความรู้ใหม่ และสร้างความแข็งแกร่งทางวิชาการให้แก่สาขาวิชานั้น ๆ มีการจัดสารบัญแบ่งหมวดหมู่ของเนื้อหา เข้าปก จัดทำเป็นรูปเล่มเรียบร้อย

ตำรา (Textbook) หมายถึง หนังสือที่ใช้เป็นมาตรฐานสำหรับประกอบการศึกษาวิชาใดวิชาหนึ่ง ตามหลักสูตรของมหาวิทยาลัย มีความครบถ้วนสมบูรณ์ ทันสมัย ครอบคลุมเนื้อหาวิชาในหลักสูตร หรือเป็นเอกสารวิชาการที่เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาในหลักสูตรที่เขียนขึ้นในลักษณะการวิเคราะห์ สังเคราะห์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง มีเนื้อหาลึกซึ้ง มีการเรียบเรียงแบ่งหมวดหมู่อย่างเป็นระบบ จัดทำเป็นรูปเล่มเรียบร้อย

ความแตกต่างและความเหมือนระหว่างหนังสือ-ตำรา

หมายเหตุ หากผลงานทางวิชาการที่เคยเสนอเป็นเอกสารประกอบการสอน หรือเอกสารคำสอนไปแล้ว จะนำมาเสนอเป็นตำราหรือหนังสืออีกไม่ได้