ในปัจจุบัน AI ถือว่ามีบทบาทอย่างมากในทุกคน ทุกอาชีพ ไม่มีใครปฏิเสธว่าไม่เคยใช้งาน AI เพื่อเข้ามาช่วยในการปฏิบัติงาน การเรียน การใช้ชีวิตในสังคม
แต่หากมีการใช้งาน A I แล้ว เราควรคำนึงถึงจริยธรรมในการใช้ AI ซึ่งเป็นหลักการและแนวปฏิบัติเพื่อสร้างระบบปัญญาประดิษฐ์ ที่ยุติธรรม โปร่งใส รับผิดชอบ และเป็นประโยชน์ต่อสังคม โดยเน้นป้องกันการอคติ ปกป้องความเป็นส่วนตัว สร้างความปลอดภัย และให้มนุษย์ยังคงเป็นผู้ควบคุม ทั้งหมดนี้เพื่อให้มั่นใจว่า AI เป็นเครื่องมือที่สร้างสรรค์ ไม่ก่อให้เกิดอันตราย หรือความเหลื่อมล้ำ
หลักการสำคัญของจริยธรรม AI
1.ความเป็นธรรม (Fairness): ระบบ AI ต้องปฏิบัติกับทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม ไม่เลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ เพศ หรือปัจจัยอื่น ๆ
2.ความโปร่งใส (Transparency): การตัดสินใจของ AI ควรชัดเจน เข้าใจง่าย และตรวจสอบได้
3.ความรับผิดชอบ (Accountability): ต้องมีผู้รับผิดชอบที่ชัดเจนต่อการทำงานและผลลัพธ์ของระบบ AI
4.ความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือ (Safety & Reliability): AI ต้องมีความปลอดภัย แม่นยำ และทำงานได้อย่างสม่ำเสมอ
5.ความเป็นส่วนตัว (Privacy): ต้องปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลอย่างเข้มงวด
6.การไม่สร้างอันตราย (Non-maleficence): AI ต้องหลีกเลี่ยงการทำร้ายบุคคล สังคม หรือสิ่งแวดล้อม
7.ประโยชน์ต่อสังคม (Societal Benefit): การพัฒนา AI ควรมุ่งเป้าไปที่การยกระดับคุณภาพชีวิตและประโยชน์สุขของมนุษย์
-
ป้องกันอคติ: ใช้ชุดข้อมูลที่หลากหลายและสมดุลในการฝึกฝน AI
-
ตรวจสอบต่อเนื่อง: ประเมินระบบ AI อย่างสม่ำเสมอเพื่อหาความคลาดเคลื่อนได้
-
กำกับดูแลโดยมนุษย์: หากเราให้ AI ช่วยค้นหาข้อมูลต่างๆ เรายังต้องคงไว้ซึ่งความรับผิดชอบขั้นสุดท้าย
-
สร้างความตระหนักรู้: ส่งเสริมความเข้าใจเรื่อง AI และจริยธรรมในวงกว้าง
-
ปฏิบัติตามกฎหมาย: ใช้งาน AI ภายใต้กรอบของกฎหมายและจรรยาบรรณ
ในการนำจริยธรรมมาใช้จะช่วยให้ AI เป็นเครื่องมือที่ทรงคุณค่าและยั่งยืนในอนาคตต่อไปได้ ดังนั้นAI ไม่สามารถคิดเองได้ จะถูกควบคุมโดยมนุษย์ เป็นการเรียนรู้แบบมีคนสอน แต่ในการให้ AI มาช่วยก็อาจเกิดอาการหลอนของ AI ได้ เช่น การนำข้อมูลมาแสดงผิดพลาด ข้อความเพี้ยนได้ ไม่มีแหล่ง
อ้างอิงที่ชัดเจน ข้อมูลตอบไม่ตรงคำถาม ซึ่งทักษะที่คนใช้ AI ควรต้องมี คือ ทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์ ตรวจสอบแหล่งอ้างอิงได้ ดังตัวอย่าง
เครื่องมือตรวจสอบข้อมูล AI