การอบรมหัวข้อ “Ethics in action: โปร่งใส ใส่ใจ และใช้จ่ายอย่างรับผิดชอบ” มุ่งเน้นการเสริมสร้างธรรมาภิบาล การร่วมต้านทุจริต และการพัฒนาแนวคิดในการปฏิบัติงานของบุคลากรภาครัฐ โดยเฉพาะการปฏิบัติงานด้านการเงิน การคลัง และการจัดซื้อจัดจ้างให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ และหลักจริยธรรมของเจ้าหน้าที่ของรัฐอย่างเคร่งครัด

สาระสำคัญช่วงแรกของการอบรมชี้ให้เห็นว่า การปฏิบัติราชการมิได้วัดเพียงความถูกต้องตามขั้นตอนเท่านั้น แต่ต้องตั้งอยู่บนฐานของ ความซื่อสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบ ความโปร่งใส และการคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ ซึ่งสอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลและมาตรฐานทางจริยธรรมของเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้ปฏิบัติงานจึงต้องตระหนักถึงผลกระทบของการใช้อำนาจ การใช้ดุลพินิจ และการใช้ทรัพยากรของทางราชการ เพราะหากขาดความรอบคอบ อาจนำไปสู่ความเสียหายต่อหน่วยงาน และความผิดทั้งทางวินัย ทางละเมิด ทางอาญา และทางปกครองได้

     อีกประเด็นสำคัญคือ ความรู้เกี่ยวกับ พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งอธิบายโครงสร้างของกฎหมายตั้งแต่บททั่วไป นโยบายการเงินการคลัง วิธีการเงินการคลัง การบัญชี การรายงาน การตรวจสอบ และการตรวจเงินแผ่นดิน โดยเน้นว่าหน่วยงานของรัฐต้องดำเนินงานภายใต้หลักวินัยการคลัง ความคุ้มค่า ความโปร่งใส และความสามารถในการตรวจสอบได้ นอกจากนี้ ยังมีการอธิบายหลักเกี่ยวกับรายได้ รายจ่าย การบริหารทรัพย์สินของรัฐ การก่อหนี้ เงินนอกงบประมาณ เงินหมุนเวียน ตลอดจนการจัดทำบัญชีและรายงานทางการเงิน ซึ่งล้วนเป็นกลไกสำคัญในการควบคุมการใช้จ่ายภาครัฐให้ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

     ในส่วนของการปฏิบัติงานจริง การอบรมได้ให้ความสำคัญกับ ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการเบิกจ่ายเงิน การรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการนำเงินส่งคลัง พ.ศ. ๒๕๖๒ โดยชี้ให้เห็นหลักเกณฑ์สำคัญเกี่ยวกับการเบิกเงิน การใช้เงินยืม การจ่ายผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ การจัดทำหลักฐานการจ่าย และข้อจำกัดในการเบิกจ่าย เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถแยกแยะได้ว่า รายการใดเบิกได้ รายการใดเบิกไม่ได้ หรือเบิกได้ภายใต้เงื่อนไขใด การเน้นเรื่องเอกสารหลักฐานและความครบถ้วนของกระบวนการ สะท้อนให้เห็นว่าการใช้จ่ายอย่างรับผิดชอบต้องอาศัยทั้งความรู้ด้านระเบียบและความรอบคอบในการปฏิบัติงานประจำวัน

     อีกหัวข้อหนึ่งที่มีความสำคัญมากคือ พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอธิบายหลักการสำคัญของการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ได้แก่ ความคุ้มค่า ความโปร่งใส การมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และการตรวจสอบได้ รวมทั้งแนวทางการเลือกวิธีจัดซื้อจัดจ้าง เช่น วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป วิธีคัดเลือก และวิธีเฉพาะเจาะจง ตลอดจนหลักการกำหนดราคากลาง การเปิดเผยข้อมูลราคากลาง การกำหนด TOR/Spec และเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนออย่างเป็นธรรมและตรวจสอบได้ การอบรมในส่วนนี้ช่วยให้เห็นว่า การจัดซื้อจัดจ้างที่ดีไม่ใช่เพียง “ซื้อให้ได้” แต่ต้อง “ซื้อให้ถูกต้อง คุ้มค่า โปร่งใส และตอบโจทย์ภารกิจของหน่วยงาน” ด้วย

   นอกจากนี้ วิทยากรยังได้ยกกรณีศึกษาความเสี่ยงและตัวอย่างการทุจริต ในกระบวนการใช้งบประมาณและการจัดซื้อจัดจ้าง เช่น การใช้จ่ายไม่ตรงวัตถุประสงค์ การจัดทำเอกสารเท็จ การคัดเลือกผู้รับจ้างที่มีความเกี่ยวข้องกัน การเบียดบังเงินโครงการ หรือการเอื้อประโยชน์แก่เอกชนผ่านทรัพยากรของรัฐ ตลอดจนชี้ให้เห็นผลของการฝ่าฝืนที่อาจนำไปสู่การตรวจสอบ การชดใช้ค่าเสียหาย การดำเนินการทางวินัย และการลงโทษทางปกครองหรือทางอาญา สาระส่วนนี้ช่วยย้ำเตือนให้ตระหนักว่า ความโปร่งใสไม่ใช่เพียงหลักคิดเชิงนามธรรม แต่เป็นแนวปฏิบัติที่ต้องมีหลักฐาน มีระบบควบคุม และมีความรับผิดรับชอบต่อผลการตัดสินใจทุกขั้นตอน

   โดยสรุป การอบรมครั้งนี้ทำให้เห็นภาพรวมอย่างเป็นระบบว่า การปฏิบัติงานภาครัฐที่ดีต้องผสาน จริยธรรม กฎหมาย ระเบียบ และการบริหารจัดการที่รอบคอบ เข้าด้วยกัน ผู้ปฏิบัติงานจึงควรยึดหลักความถูกต้อง โปร่งใส คุ้มค่า และตรวจสอบได้ เพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณและการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานเกิดประโยชน์สูงสุดต่อราชการและสาธารณะอย่างแท้จริง