Blog : จากทุนวัฒนธรรมสู่อัตลักษณ์ร่วมสมัย: การพัฒนาลายผ้าแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค”

รหัสอ้างอิง : 1293
ชื่อสมาชิก : วีนาภัทร์ พงษ์ภา
เพศ : หญิง
อีเมล์ : weenapat@mju.ac.th
ประเภทสมาชิก : บุคลากรภายใน [สังกัด]
ลงทะเบียนเมื่อ : 28/2/2556 9:11:13
แก้ไขล่าสุดเมื่อ : 28/2/2556 9:11:13

รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งหมดของ Blog : จากทุนวัฒนธรรมสู่อัตลักษณ์ร่วมสมัย: การพัฒนาลายผ้าแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค”

กองส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ร่วมกับศูนย์ภูมิภาคศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ศึกษาและพัฒนา ลายผ้าอัตลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย โดยนำทุนทางวัฒนธรรม อัตลักษณ์ท้องถิ่น และรากฐานด้านการเกษตรของแม่โจ้มาตีความผ่านกระบวนการออกแบบและการมีส่วนร่วมของประชาคมมหาวิทยาลัย จนได้ลาย “อินทนิลโขงนาค” ซึ่งผสานสัญลักษณ์ ดอกอินทนิลและพญานาค เพื่อถ่ายทอดความสัมพันธ์ระหว่าง “น้ำ–พืชพรรณ–องค์ความรู้ทางการเกษตร” สะท้อนอัตลักษณ์และจิตวิญญาณของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ผ่านงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย ดังนั้น ลาย “อินทนิลโขงนาค” จึงเป็นการนำ ทุนทางวัฒนธรรมมาสู่กระบวนการสร้างอัตลักษณ์ร่วมสมัย และเป็นต้นแบบของการต่อยอดองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมสู่การออกแบบและการใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม จากลวดลายสู่องค์ความรู้และการเรียนรู้ร่วมกัน การพัฒนาลาย “อินทนิลโขงนาค” มิได้สิ้นสุดเพียงการสร้างลวดลาย แต่เป็นการนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดผ่านกระบวนการจัดการความรู้ ได้พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อถ่ายทอดทั้งที่มา ความหมาย คุณค่า และแนวทางการประยุกต์ใช้ลวดลาย สู่ศิลปะการแสดงร่วมสมัย เพื่อสื่อสารเรื่องราวของลายอินทนิลโขงนาคในมิติที่เข้าถึงได้ง่าย การเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ (Workshop) ซึ่งนำภูมิปัญญาการย้อมผ้าหม้อห้อมด้วยสีธรรมชาติและเทคนิคการปั๊มเทียนมาประยุกต์ร่วมกับลายอินทนิลโขงนาค ทำให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้กระบวนการตั้งแต่การทำความเข้าใจความหมายของลาย การสร้างลวดลาย การเลือกใช้วัสดุและเทคนิค ไปจนถึงการสร้างสรรค์เป็นผลงานที่สามารถนำไปใช้ได้จริง กระบวนการดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การสืบสานวัฒนธรรมไม่จำเป็นต้องหยุดอยู่ที่การรักษารูปแบบเดิม แต่สามารถเกิดขึ้นผ่านการทำความเข้าใจคุณค่าดั้งเดิม แล้วนำมาตีความและสร้างสรรค์ใหม่ให้สัมพันธ์กับบริบทร่วมสมัย โดยยังคงรักษาความหมายและรากทางวัฒนธรรมไว้ บทเรียนจากการดำเนินงาน องค์ความรู้สำคัญที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน คือ การสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมให้ได้รับการยอมรับควรเกิดจากกระบวนการที่เชื่อมโยง “การศึกษา – การมีส่วนร่วม – การสร้างสรรค์ – การถ่ายทอด – การนำไปใช้” เข้าด้วยกัน การเปิดพื้นที่ให้ประชาคมมหาวิทยาลัยมีส่วนร่วมในการคัดเลือกลวดลาย ทำให้อัตลักษณ์ที่เกิดขึ้นมิใช่เพียงผลงานของผู้สร้างสรรค์ แต่เป็นอัตลักษณ์ที่สมาชิกขององค์กรมีส่วนร่วมในการให้ความหมายและเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน ขณะเดียวกัน การนำลวดลายไปเชื่อมโยงกับศิลปะการแสดง งานหัตถกรรม การย้อมสีธรรมชาติ และการออกแบบผลิตภัณฑ์ ยังช่วยขยายขอบเขตขององค์ความรู้จาก “ลวดลายบนผืนผ้า” ไปสู่การเป็น ทุนทางวัฒนธรรมที่สามารถนำไปสร้างสรรค์คุณค่าใหม่ ทั้งในมิติการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม การออกแบบ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ การนำองค์ความรู้ไปใช้และต่อยอด ลาย “อินทนิลโขงนาค” สามารถพัฒนาเป็นต้นแบบสำหรับการสร้างผลิตภัณฑ์และงานสร้างสรรค์ที่หลากหลาย อาทิ ผ้าทอ ผ้าพิมพ์ เครื่องแต่งกาย ของที่ระลึก งานหัตถกรรม งานออกแบบกราฟิก และสื่อทางวัฒนธรรม ตลอดจนสามารถนำกระบวนการพัฒนาลวดลายไปประยุกต์เป็นต้นแบบสำหรับการสร้างอัตลักษณ์ของหน่วยงาน ชุมชน หรือพื้นที่อื่นได้ ดังนั้น การพัฒนาลายผ้าแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค” จึงเป็นมากกว่าการสร้างลวดลายประจำมหาวิทยาลัย แต่เป็น กระบวนการจัดการทุนทางวัฒนธรรมผ่านการสร้างองค์ความรู้ การมีส่วนร่วม และการออกแบบสร้างสรรค์ ที่เชื่อมโยงรากทางวัฒนธรรมเข้ากับการใช้งานในบริบทร่วมสมัย และเป็นแนวทางหนึ่งในการสืบสานอัตลักษณ์มหาวิทยาลัยแม่โจ้ให้สามารถดำรงอยู่ ถ่ายทอด และต่อยอดสู่สังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม

	จากทุนวัฒนธรรมสู่อัตลักษณ์ร่วมสมัย: การพัฒนาลายผ้าแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค” » จากทุนวัฒนธรรมสู่อัตลักษณ์ร่วมสมัย: การพัฒนาลายผ้าแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค”
	การพัฒนาลายผ้าอัตลักษณ์มหาวิทยาลัยแม่โจ้ “อินทนิลโขงนาค” เป็นกระบวนการนำทุนทางวัฒนธรรม อัตลักษณ์ท้องถิ่น และรากฐานด้านการเกษตรของมหาวิทยาลัย มาตีความและสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการศึกษา การออกแบบ และการมีส่วนร่วมของประชาคมมหาวิทยาลัย โดยผสานสัญลักษณ์ “ดอกอินทนิล” และ “พญานาค” เพื่อสื่อถึงความสัมพันธ์ระหว่าง “น้ำ–พืชพรรณ–องค์ความรู้ทางการเกษตร” อันสะท้อนอัตลักษณ์และจิตวิญญาณของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ การดำเนินงานมิได้มุ่งเพียงการสร้างลวดลาย แต่ให้ความสำคัญกับ กระบวนการจัดการและถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวัฒนธรรม โดยนำลวดลายไปประยุกต์ผ่านศิลปะการแสดงร่วมสมัย กิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ การย้อมผ้าหม้อห้อมด้วยสีธรรมชาติ และเทคนิคการปั๊มเทียน เพื่อสร้างการเรียนรู้จากความหมายและคุณค่าของลวดลายสู่การสร้างสรรค์ผลงานที่สามารถนำไปใช้ได้จริง องค์ความรู้สำคัญจากการดำเนินงานแสดงให้เห็นว่า การพัฒนาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างมีความหมายควรเชื่อมโยงกระบวนการ “การศึกษา–การมีส่วนร่วม–การสร้างสรรค์–การถ่ายทอด–การนำไปใช้” เข้าด้วยกัน ทำให้ทุนทางวัฒนธรรมสามารถพัฒนาจากการอนุรักษ์ไปสู่การสร้างคุณค่าร่วมสมัย ลาย “อินทนิลโขงนาค” จึงมิได้เป็นเพียงลายผ้าอัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัย แต่เป็น ต้นแบบของการจัดการทุนทางวัฒนธรรมผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและการออกแบบสร้างสรรค์ ซึ่งสามารถต่อยอดสู่งานหัตถกรรม ผลิตภัณฑ์ การออกแบบ สื่อทางวัฒนธรรม และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตลอดจนเป็นแนวทางในการสืบสานและถ่ายทอดอัตลักษณ์มหาวิทยาลัยแม่โจ้สู่สังคมอย่างเป็นรูปธรรม
	คำสำคัญ : อินทนิลโขงนาค, ลายผ้าอัตลักษณ์, มหาวิทยาลัยแม่โจ้, ทุนทางวัฒนธรรม, การจัดการความรู้, การออกแบบร่วมสมัย, ภูมิปัญญาท้องถิ่น
	กลุ่มบทความ : บทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั่วไป
	หมวดหมู่ : ภาษา วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์
	สถิติการเข้าถึง : เปิดอ่าน 3 ครั้ง \| แสดงความคิดเห็น 0 ครั้ง
	ผู้เขียน วีนาภัทร์ พงษ์ภา วันที่เขียน 11/9/2569 15:09:33 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 11/9/2569 20:55:38

URL สำหรับอ้างอิงถึงหน้านี้

วิทยาเขต

ลิงค์ด่วน

ที่พัก/สัมมนา