|
รหัสอ้างอิง :
1257
|
|
|
ชื่อสมาชิก :
ทิพย์สุดา ปุกมณี
|
|
เพศ :
หญิง
|
|
อีเมล์ :
thipsuda@mju.ac.th
|
|
ประเภทสมาชิก :
บุคลากรภายใน [สังกัด]
|
|
ลงทะเบียนเมื่อ :
4/1/2556 16:21:30
|
|
แก้ไขล่าสุดเมื่อ :
4/1/2556 16:21:30
|
|
รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งหมดของ Blog : การประเมินมูลค่าผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) เพื่อการพัฒนางานวิจัยและโครงการบริการวิชาการอย่างยั่งยืน
การประเมินมูลค่าผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) เพื่อการพัฒนางานวิจัยและโครงการบริการวิชาการอย่างยั่งยืน
1. SROI คืออะไร และทำไมจึงสำคัญ?
• แนวคิดหลัก: SROI (Social Return on Investment) คือ เครื่องมือประเมินผลกระทบครอบคลุม 3 มิติ (Triple Bottom Line: People, Planet, Profit) โดยแปลงผลลัพธ์ทางสังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจที่ไม่ใช่ตัวเงินให้เป็น มูลค่าทางการเงิน (Monetized Value) เพื่อเปรียบเทียบกับเงินลงทุน ( SROI = มูลค่าปัจจุบันของผลลัพธ์ ? มูลค่าปัจจุบันของเงินลงทุน )
• จุดเด่น: ช่วยให้เห็นว่า "ลงทุน 1 บาท สร้างผลตอบแทนคืนสู่สังคมกี่บาท" เพิ่มความโปร่งใส สื่อสารคุณค่าโครงการต่อผู้ให้ทุน และช่วยตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างมีประสิทธิภาพ
2. หลักการสำคัญ 7 ประการของ SROI (Social Value International)
1. ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วม (Involve Stakeholders): ให้กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบร่วมกำหนดและวัดผลลัพธ์
2. เข้าใจสิ่งที่เปลี่ยนแปลง (Understand What Changes): วัดผลกระทบทั้งบวก/ลบ ตั้งใจ/ไม่ตั้งใจ
3. ให้มูลค่ากับสิ่งสำคัญ (Value the Things That Matter): ใช้ Financial Proxy ประเมินผลลัพธ์ที่ไม่มีราคาตลาด
4. รวมเฉพาะสิ่งที่มีนัยสำคัญ (Only Include What Is Material): คัดเลือกเฉพาะข้อมูลหลัก ไม่ใส่ข้อมูลฟุ่มเฟือย
5. ไม่กล่าวอ้างเกินจริง (Do Not Over-claim): หักลบปัจจัยลดทอน (Deadweight, Attribution, Displacement, Drop-off) ออกเสมอ
6. มีความโปร่งใส (Be Transparent): เปิดเผยสมมติฐาน แหล่งที่มาข้อมูล และข้อจำกัด
7. ตรวจสอบผลลัพธ์ (Verify the Result): มีการตรวจสอบจากภายนอกเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ
3. การวางแผนผลกระทบด้วย Impact Pathway (Theory of Change)
การประเมิน SROI เริ่มต้นจากการวางเส้นทางผลกระทบอย่างเป็นระบบตามห่วงโซ่คุณค่า:
$$\text{Input (ปัจจัยนำเข้า)} \rightarrow \text{Output (ผลผลิต)} \rightarrow \text{Outcome (ผลลัพธ์/การเปลี่ยนแปลง)} \rightarrow \text{Impact (ผลกระทบวงกว้าง)}[cite: 2]$$
• การเขียน Outcome ที่ดี: ต้องยึดหลัก SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) และจำแนกตามระยะ เช่น ผลลัพธ์ระยะสั้น (ความรู้/ทัศนคติ), ระยะกลาง (พฤติกรรม/การปฏิบัติ) และระยะยาว (สถานะ/คุณภาพชีวิต)
4. เทคนิคการแปลงมูลค่าและการประเมิน Financial Proxy
การประเมินมูลค่าทางสังคมที่ไม่มีราคาตลาด อาศัย 4 เทคนิคหลัก:
1. Market Price Method: ใช้ราคาตลาดที่มีอยู่จริง (เช่น ราคาผลผลิตที่เพิ่มขึ้น)
2. Prevention Cost Method: ประเมินจากต้นทุนป้องกันหรือค่าใช้จ่ายที่ประหยัดได้ (เช่น ค่ารักษาพยาบาลที่ลดลง)
3. Travel Cost Method (TCM): ประเมินจากค่าใช้จ่ายและเวลาในการเดินทางเข้าถึงประโยชน์
4. Contingent Valuation Method (CVM / WTP): สอบถามความเต็มใจที่จะจ่าย (Willingness to Pay)
5. ปัจจัยลดทอนเพื่อป้องกันการกล่าวอ้างเกินจริง (Do Not Over-claim)
เพื่อไม่ให้ค่า SROI สูงเกินจริง ต้องหักลบปัจจัย 4 ประการ:
• Deadweight: ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติหรือตามกลไกตลาดปกติแม้ไม่มีโครงการ
• Attribution: สัดส่วนผลลัพธ์ที่มาจากความร่วมมือของหน่วยงานอื่น
• Displacement: ผลกระทบเชิงบวกของโครงการที่ไปแย่งชิงหรือลดทอนผลประโยชน์ของกลุ่มอื่น
• Drop-off: อัตราการเสื่อมถอยของผลลัพธ์เมื่อเวลาผ่านไป
6. การคำนวณทางการเงินและการนำไปประยุกต์ใช้
• การคิดคำนวณ: นำมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) ของผลประโยชน์สังคมที่ปรับปัจจัยลดทอนแล้ว หารด้วยเงินลงทุน โดยอาจพิจารณาอัตราผลตอบแทนภายใน (IRR) ควบคู่กัน
• การประยุกต์ใช้งานวิจัยเชิงพื้นที่: SROI เหมาะสำหรับงานวิจัยและโครงการพัฒนาชุมชน เช่น การพัฒนา OTOP, การท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT), โครงการเกษตรอินทรีย์/BCG, นวัตกรรมสุขภาพชุมชน และงานวิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมยั่งยืน (SDGs)
URL สำหรับอ้างอิงถึงหน้านี้