พ.ร.บ. คุ้มครองพันธุ์พืช
วันที่เขียน 5/9/2557 17:17:35     แก้ไขล่าสุดเมื่อ 14/7/2563 17:13:28
เปิดอ่าน: 3767 ครั้ง

การพัฒนาปรับปรุงพันธุ์พืชเพื่อให้มีคุณสมบัติที่ดีขึ้นและเกิดประโยชน์แก่มนุษยชาติอย่างมหาศาล เพื่อไม่ให้เสียผลประโยชน์ ดังนั้น จึงเกิดการนำระบบทรัพย์สินทางปัญญามาใช้ในการคุ้มครองพันธุ์พืชขึ้นมา กฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชของไทยได้ให้ความคุ้มครองแก่พันธุ์พืช 2 กลุ่มคือ พันธุ์พืชใหม่ กับพันธุ์พืชพื้นเมืองและพันธุ์พืชป่า โดยพันธุ์พืชพื้นเมืองที่กฎหมายให้ความคุ้มครองจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ พันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป และพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น

ในปัจจุบันการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์พืชเป็นกิจกรรมที่ทำกันทั้งโดยนักวิทยาศาสตร์และเกษตรกร จึงเกิดแนวความคิดในการให้ความคุ้มครองแก่พันธุ์พืชต่างๆ ที่ได้รับการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ให้มีคุณสมบัติดีขึ้น เพื่อช่วยส่งเสริมให้มีการคิดค้นตลอดจนนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์พืช และช่วยให้การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพเป็นไปอย่างยั่งยืน

                การปรับปรุงพันธุ์พืชให้มีคุณสมบัติดีขึ้นได้ก่อให้เกิดประโยชน์แก่มนุษยชาติอย่างมหาศาล เพราะเมื่อพืชมีคุณสมบัติดีขึ้นก็จะช่วยให้เกษตรกรสามารถเพิ่มผลผลิตที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ได้ ดังนั้นเมื่อมีการจำหน่ายส่วนขยายพันธุ์พืชไปแล้ว ผู้ซื้อสามารถนำเอาส่วนขยายพันธุ์เหล่านั้นไปขยายพันธุ์ต่อไปอีกได้โดยไม่จำกัด จึงเกิดการเรียกร้องให้มีการคุ้มครองพันธุ์พืชจากนักปรับปรุงพันธุ์ ด้วยเหตุผลที่ว่า การปรับปรุงพันธุ์พืชต้องอาศัยระยะเวลาที่ยาวนานและเงินลงทุนจำนวนมาก แต่ค่าตอบแทนที่ได้รับจากการนำเอาส่วนขยายพันธุ์พืชมาจำหน่ายในครั้งแรกนั้นไม่เพียงพอเมื่อเปรียบเทียบกับเงินลงทุนที่สูญเสียไป นักปรับปรุงพันธุ์เหล่านี้จึงเรียกร้องให้มีการนำระบบทรัพย์สินทางปัญญามาใช้ในการคุ้มครองพันธุ์พืช

สาระสำคัญของพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 มีดังต่อไปนี้

1. สิ่งที่ได้รับความคุ้มครอง

            กฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชของไทยได้ให้ความคุ้มครองแก่พันธุ์พืช 2 กลุ่มคือ พันธุ์พืชใหม่ กับพันธุ์พืชพื้นเมืองและพันธุ์พืชป่า โดยพันธุ์พืชพื้นเมืองที่กฎหมายให้ความคุ้มครองจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ พันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป และพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น

2. การคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

            พันธุ์พืชใหม่ที่จะนำมาขอรับความคุ้มครองตามกฎหมายนี้ ต้องเป็นพันธุ์พืชที่มีลักษณะประจำพันธุ์แตกต่างจากพันธุ์พืชอื่น (Distinctiveness) มีความสม่ำเสมอของลักษณะประจำพันธุ์ (Uniformity) และมีความคงตัว (Stability) นอกจากนั้นกฎหมายยังกำหนดอีกด้วยว่า พันธุ์พืชนั้นต้องเป็นพันธุ์พืชใหม่ที่ไม่เคยมีการนำส่วนขยายพันธุ์มาใช้ประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นการขายหรือจำหน่ายด้วยประการใดๆ ทั้งในหรือนอกราชอาณาจักรโดยนักปรับปรุงพันธ์ หรือด้วยความยินยอมของนักปรับปรุงพันธุ์ เกินหนึ่งปีก่อนวันยื่นขอจดทะเบียน

3. การคุ้มครองพันธุ์พืชพื้นเมืองและพันธุ์พืชป่า

            พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ไม่ได้ให้ความคุ้มครองเฉพาะแต่พันธุ์พืชใหม่ตามอนุสัญญายูปอฟเท่านั้น แต่ยังให้ความคุ้มครองแก่พันธุ์พืชพื้นเมืองและพันธุ์พืชป่าอีกด้วย โดยกฎหมายให้คำนิยามของพันธุ์พืชป่าว่าหมายความถึง “พันธุ์พืชที่มีหรือเคยมีอยู่ในประเทศตามสภาพธรรมชาติและยังมิได้นำมาใช้เพาะปลูกอย่างแพร่หลาย” สำหรับพันธุ์พืชพื้นเมืองนั้น กฎหมายได้แบ่งแยกออกเป็น 2 ประเภท คือ พันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ซึ่งหมายความถึง “พันธุ์พืชที่มีอยู่เฉพาะในชุมชนใดชุมชนหนึ่งภายในราชอาณาจักรและไม่เคยจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชใหม่” และพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป ซึ่งก็คือ “พันธุ์พืชที่กำเนิดภายในประเทศหรือมีอยู่ในประเทศซึ่งได้มีการใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลาย” จากคำจำกัดความนี้ อาจกล่าวได้ว่าพันธุ์พืชทุกชนิดที่มีอยู่ในประเทศไทยจะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายนี้ แต่ระดับของความคุ้มครองจะแตกต่างกันไปตามประเภทของพันธุ์พืชแต่ละชนิด สำหรับการคุ้มครองพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่านั้น กฎหมายไม่ได้กำหนดเงื่อนไขว่าต้องให้บุคคลหรือชุมชนใดมาขึ้นทะเบียน แต่กฎหมายจะให้ความคุ้มครองพันธุ์พืช

ความคิดเห็นทั้งหมด (0)
ไม่มีข้อมูลตามเงื่อนไขที่ท่านกำหนด
รายการบทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หมวดหมู่ : เกษตรกรรม อุตสาหกรรม ธุรกิจการค้า
พืชข้างรั้ว-สวนครัวน้อย » อยากความจำดี...ต้องกินใบบัวบก
คนทางภาคเหนือ(เชียงใหม่)เรียกใบบัวบกว่า"ผักหนอก" ทางภาคใต้เรียกว่า"ผักแว่น" แต่ เอ๊ะ...บนดอยสูง ชาวกะเหรี่ยง(แม่ฮ่องสอน)ก็มีเหมือนกัน แต่ที่นั่นเขาเรียกกันว่า "บะหนะเอขาเด๊าะ" สรรพคุณเหลือล้นมากมาย...
ใบบัวบก  ผักแว่น  ผักหนอก  มหาวิทยาลัยแม่โจ้  ห้องสมุดคณะผลิตกรรมการเกษตร     บทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั่วไป   เกษตรกรรม อุตสาหกรรม ธุรกิจการค้า
ผู้เขียน ปาณิศา วงค์ใส  วันที่เขียน 29/10/2558 11:26:09  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 14/7/2563 17:09:21   เปิดอ่าน 2363  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
พืชข้างรั้ว-สวนครัวน้อย » หอมกลิ่น...ชมจันทร์
ดอกชมจันทร์ มีอีกชื่อหนึ่งที่เรียกกันคือ "บานดึก"เนื่องจากดอกจะบานในช่วงเวลากลางคืนมีสรรพคุณช่วยแก้ร้อนใน ทำให้นอนหลับและเป็นยาระบายอ่อนๆ รวมทั้งมีคุณค่าทางโภชนาการอุดมไปด้วย โปรตีน วิตามินบี ซี ฟอ...
คณะผลิตกรรมการเกษตร  ชมจันทร์  พืชผักสวนครัว  มหาวิทยาลัยแม่โจ้  ห้องสมุด     บทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั่วไป   เกษตรกรรม อุตสาหกรรม ธุรกิจการค้า
ผู้เขียน ปาณิศา วงค์ใส  วันที่เขียน 22/10/2558 16:14:02  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 14/7/2563 16:36:30   เปิดอ่าน 2426  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง
พืชข้างรั้ว-สวนครัวน้อย » พืชข้างรั้ว-สวนครัวน้อย ตอน...ผักเก็งเค็ง
ผักเก็งเค็งมีชื่อเรียกหลายชื่อ บางแห่งเรียกส้มเก็งเค็ง บางคนเรียกส้มปูหรือส้มตะเลงเครง ถ้ายังนึกภาพไม่ออกว่าผักเก็งเค็งมีลักษณะอย่างไรหากบอกว่าคนทางภาคกลางรู้จักกันในนาม "กระเจี๊ยบแดง" หรือ "กระเจี...
กระเจี๊ยบแดง  กระเจี๊ยบเปรี้ยว  ผักเก็งเค็ง  มหาวิทยาลัยแม่โจ้  ห้องสมุดคณะผลิตกรรมการเกษตร     บทความการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั่วไป   เกษตรกรรม อุตสาหกรรม ธุรกิจการค้า
ผู้เขียน ปาณิศา วงค์ใส  วันที่เขียน 15/10/2558 11:57:31  แก้ไขล่าสุดเมื่อ 14/7/2563 16:51:35   เปิดอ่าน 2287  ครั้ง | แสดงความคิดเห็น 0  ครั้ง